Καπετάν Μελέτης

ΤΑ ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΚΑΠΕΤΑΝ ΜΕΛΕΤΗ

Το Μάρτιο του 1934 έγιναν τα αποκαλυπτήρια του αγάλματος του Καπετάν Μελέτη Βασιλείου. Παρέστησαν ο Στυλιανός Γονατάς (Πρόεδρος της Γερουσίας), ο Ιωάννης Ράλλης (Υπουργός των Εσωτερικών) και άλλες πολιτειακές κορυφές. Ήταν παρούσα και η φιλαρμονική του Δήμου Αθηναίων. Ο Αθανάσιος Τσίγκος εκφώνησε τον πανηγυρικό λόγο.

Υπάρχει δημοσιευμένος στο βιβλίο του Αθανασίου Τσίγκου «Κείμενα για τους Αρβανίτες».

Επίσης στα Πρακτικά του Β’ Συμποσίου Ιστορίας και Λαογραφίας Αττικής. Αρκετά χρόνια πριν από τις γνωστές δημοσιεύσεις είχε κυκλοφορήσει ο Δημήτριος Μελετίου το κείμενο σε ένα μικρό φυλλάδιο. Όμως το χρονογράφημα του Αναδρομάρη (Δ. Καμπούρογλου) που δημοσιεύτηκε την 22 Μαρτίου 1934 στην Εστία παρουσιάζει με γλαφυρότητα και ζωντάνια τον εορτασμό όπως τον έζησε, τη σπουδαία για τον Ασπρόπυργο εκείνη ημέρα. Το αναδημοσιεύουμε.

Ο ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΣ ΠΑΝΗΓΥΡΙΖΕΙ

«Ιδού έν ωραίον όνομα μιάς ωραίας κώμης, εις την οποίαν φέρει ευρεία, ομαλή και σύσκιας οδός, διακλαδιζόμενη κατά το μετά τούς Ρειτούς δεύτερον τμήμα της ιεράς οδού.

Αλλά δεν είνε μόνον ωραία και καθαρά και παραγωγική ή κώμη αύτη, είνε και φιλοπρόοδος και εξόχως πολιτισμένη. Τούτο καταδεικνύει, ιδίως, η πρός την ιστορικών της παράδοσιν προσήλωσις, διαφημισθείσα αφ’ εαυτής διά του πανδήμου εορτασμού των αποκαλυπτηρίων στήλης, εμφανιζούσης ανάγλυπτoν και καλλιτεχνικώτατα κατειργασμένην την ολόσωμον μορφήν ενός τοπικού των ήρωος, του οποίου, όμως, η κατά τον Αγώνα ανάδειξις προσέλαβε γενικώτερον χαρακτήρα, διά της πολεμικής του δράσεως εις διάφορα σημεία της εξεγερθείσης Ελλάδος, αρχικώς δε και πρωτίστως εις τάς Αθήνας, ότε 1.200 επαναστάται, συναθροισθέντες εν Μενιδίω, εξεκίνησαν προς απελευθέρωσιν των Αθηνών, και άλλοι μέν εισπηδήσαντες διά του τείχους του 1778, άλλοι δε βιάσαντες τας δύο πύλας: την Αχαρνικών και των Μεσογείων, την πρωΐαν της 25ης Απριλίου του 1821, εκήρυξαν μέσω επευφημιών, κωδωνοκρουσίας και πυροβολισμών, τάς Αθήνας ελευθέρας. Και οι μέν Τούρκοι του τόπου κατέφυγαν τότε και έκλείσθησαν εις την Ακρόπολιν, ο δε αρχηγός του πρώτου επαναστατικού σώματος, ο εξ Ασπροπύργου Μελέτιος Βασιλείου -διότι περί αυτού πρόκειται – ανακηρύχθη δικαίως και κατονομάσθη ελευθερωτής των Αθηνών».

Ο εορτασμός των αποκαλυπτηρίων της τιμητικής και μνημείώδους στήλης του υπήρξεν εξόχως συγκινητικός. Πρώτην φοράν χωρικοί προέβησαν εις τοιαύτην εμφάνισιν χειραφετημένης και γενικωτέρας αντιλήψεως δράσεως. Τό Κοινοτικόν σύστημα εις τον Ασπρόπυργον κατέδειξεν όλην αυτού την ευδοκίμησιν. Και κατά θριαμβευτικόν μάλιστα τρόπον. Ευτυχήσας να παρευρεθώ κατά τον εορτασμόν αυτόν, ομολογώ ότι, συνηθισμένος να βλέπω τούς ανδριάντας των Μεγάλων, άλλων με την πολύπτυχον φουστανέλλαν και άλλων με την καταργησθείσαν ρεδιγκόταν, όταν απεσύρθη η κυανόλευκος και έπεφάνη ή ολόλευκος μορφή του απερίττου και εν αυτώ τω ηρωϊσμό του Ασπροπυργίτου οπλαρχηγού, ρίγος ιερότητος ησθάνθην, και συγκίνησιν, την οποίαν επηύξησαν ή επιμνημόσυνος δέησις του κλήρου, το θούριον της μουσικής του Δήμου Αθηναίων, αι ζητωκραυγαι και τα χειροκροτήματα όλων των κατοίκων της κώμης, αλλά και των μικρών μαθητών και μαθητριών, εν ασπίλω καθαριότητα και εν τάξει αξιοζήλα υπό των δασκάλων και διδασκαλισσών τεταγμένων, εις καταπλήσσοντα αριθμόν, προκειμένου περί κώμης μικράς σχετικώς περιοχής, εις την οποίαν εν τούτοις εγεννήθη ένας εκ των μεγάλων της ιστορίας του απεγνωσμένου Αγώνος παραγόντων.

Ο εκπροσωπήσας τα γράμματα κατά τον εορτασμόν αυτόν, είπε μερικάς προχείρους γενικότητας, ενώ φιλίστωρ στρατιωτικός, ανέπτυξε λεπτομερώς την πολεμικήν ιστορίας του Μελέτη Βασιλείου, κατά την από της αρχής του Αγώνος μέχρι του 1826 ηρωϊκήν του δράσιν, ως και τα του θανάτου αυτού διά σφαίρας, ήτις διέτρησε την μεγάλην του καρδιά, όταν κατά τον γενικόν απελπισμόν ως εκ του επερχομένου εναντίον των Αθηνών μετά την άλωσιν και του Μεσολογγίου, Κιουταχή, απειλούντος ότι δεν θα αφίση άνθρωπον ζώντα εις την Αττικήν από νηπίου μέχρι γέροντος άν δεν υποταχθούν προηγουμένως πάντες, ο Μελέτης αγορεύσας, κατέδειξεν ότι το καθήκον των είνε να αμυνθούν μέχρις εσχάτων πάντες.

“Η μετά το πέρας του εμπνευσμένου και σεμνού αυτού λόγου προσέλευσις, γυναικών του Ασπροπύργου, ευπρεπούς εμφανίσεως και περιβολής, αι οποίαι έρραναν με φύλλα δάφνης το βάθρον της στήλης, ήτο ομολογουμένως και ευτυχούς σκέψεως και καλής εκτελέσεως και συγκινητικής εντυπώσεως δημιουργική.